Kleszcze u psa – niewielki pasożyt, duże zagrożenie. Jak chronić zdrowie swojego czworonożnego przyjaciela?

Wiosna, lato i ciepła jesień to czas długich spacerów, treningów i wspólnych wypraw z psem. Niestety jest to również okres wzmożonej aktywności kleszczy – niewielkich pajęczaków, które mogą stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia naszych czworonogów.

Choć większość właścicieli kojarzy kleszcze przede wszystkim z lasami, w rzeczywistości można je spotkać niemal wszędzie: na łąkach, w parkach, przy ścieżkach spacerowych, a nawet na osiedlowych terenach zielonych.

Kim właściwie jest kleszcz?

Kleszcze należą do grupy pajęczaków, podobnie jak pająki czy roztocza. Na świecie opisano setki gatunków tych pasożytów, a część z nich występuje również w Polsce.

Najczęściej spotykane u psów są:

• kleszcz pospolity- 1. Ixodes ricinus (kleszcz pospolity)
• Najczęściej spotykany gatunek w Polsce. Występuje w lasach, parkach, ogrodach i na łąkach. Może przenosić boreliozę, anaplazmozę oraz inne choroby odkleszczowe.

2. Dermacentor reticulatus (kleszcz łąkowy)

• Coraz częściej spotykany na terenach otwartych. Jest głównym wektorem babeszjozy psów w Polsce. Dorosłe osobniki są większe od kleszcza pospolitego i mają charakterystyczny jasny wzór na grzbiecie.

3. 3. Rhipicephalus sanguineus (kleszcz psi)

Gatunek pochodzący z cieplejszych rejonów Europy. Potrafi rozmnażać się w budynkach, hotelach dla zwierząt czy domach. W Polsce występuje głównie zawlekany z zagranicy.

4. Ixodes hexagonus (kleszcz jeżowy)

Pasożytuje głównie na jeżach, lisach i innych dzikich zwierzętach, ale może również atakować psy i koty. Najczęściej spotykany w zaroślach, parkach i ogrodach.

Mimo niewielkich rozmiarów są doskonale przystosowane do pasożytniczego trybu życia. Ich aparat gębowy wyposażony jest w drobne haczyki, dzięki którym mogą mocno zakotwiczyć się w skórze żywiciela.

Gdzie można spotkać kleszcze?

Wbrew popularnym opiniom kleszcze nie spadają z drzew. Najczęściej przebywają na źdźbłach traw, niskich krzewach i roślinności znajdującej się blisko ziemi.

Szczególnie chętnie zasiedlają:

• obrzeża lasów,
• polany i leśne ścieżki,
• tereny nad rzekami i stawami,
• wysokie trawy,
• zarośla i nieużytki,
• miejsca o podwyższonej wilgotności.

Pasożyt nie poluje aktywnie. Czeka na roślinie i przyczepia się do przechodzącego zwierzęcia lub człowieka.

Kiedy kleszcze są najbardziej aktywne?

Jeszcze kilkanaście lat temu sezon na kleszcze kojarzono głównie z okresem od wiosny do jesieni. Obecnie, ze względu na coraz łagodniejsze zimy, aktywność tych pasożytów może rozpoczynać się już pod koniec zimy i utrzymywać nawet do późnej jesieni.

Największą aktywność obserwuje się zwykle:

• wiosną,
• na przełomie maja i czerwca,
• we wrześniu i październiku.

Duża wilgotność oraz umiarkowane temperatury sprzyjają ich rozwojowi.

Dlaczego kleszcze są niebezpieczne?

Samo ukąszenie najczęściej nie stanowi większego problemu. Prawdziwe zagrożenie wiąże się z chorobami, które kleszcze mogą przenosić.

Do najgroźniejszych dla psów należą między innymi:

• babeszjoza,
• borelioza,
• anaplazmoza,
• odkleszczowe zapalenia o podłożu bakteryjnym lub wirusowym.

Wiele z tych chorób może rozwijać się bardzo szybko i prowadzić do poważnych powikłań, dlatego tak ważna jest codzienna kontrola psa po spacerach.

Gdzie najczęściej wczepiają się kleszcze?

Pasożyty wybierają zwykle miejsca, gdzie skóra jest cieńsza i lepiej ukrwiona.

Najczęściej znajdujemy je:

• na szyi,
• za uszami,
• pod obrożą,
• w pachwinach,
• między palcami,
• pod pachami,
• w okolicy pyska.

Przy dużej liczbie pasożytów mogą jednak pojawić się praktycznie na każdej części ciała.

Jak prawidłowo usunąć kleszcza?

Jeżeli zauważymy kleszcza, należy usunąć go możliwie szybko i spokojnie.

Najlepiej użyć specjalnego przyrządu przeznaczonego do usuwania kleszczy lub cienkiej pęsety.

Podczas usuwania:

• chwytamy pasożyta jak najbliżej skóry,
• wyciągamy go pewnym, zdecydowanym ruchem,
• nie zgniatamy jego odwłoka,
• nie smarujemy go tłuszczem, alkoholem ani innymi substancjami.

Po usunięciu miejsce wkłucia należy zdezynfekować i obserwować przez kolejne dni.

Jeżeli pojawi się obrzęk, zaczerwienienie lub niepokojące objawy u psa, warto skonsultować się z lekarzem weterynarii.

Dlaczego warto kontrolować psa po każdym spacerze?

Nawet najlepsza profilaktyka nie daje stuprocentowej ochrony. Dlatego codzienne oglądanie sierści i skóry psa pozostaje jednym z najważniejszych elementów zapobiegania chorobom odkleszczowym.

Szczególnie dokładnie warto sprawdzać:

• okolice głowy,
• uszy,
• szyję,
• pachwiny,
• przestrzenie między palcami.

Kilka minut po spacerze może mieć ogromne znaczenie dla zdrowia psa.

Świadomość i szybka reakcja

Kleszcze są stałym elementem środowiska, w którym żyją nasze psy. Nie da się całkowicie uniknąć kontaktu z nimi, można jednak ograniczyć ryzyko związane z chorobami odkleszczowymi poprzez regularną kontrolę zwierzęcia oraz szybką reakcję po zauważeniu pasożyta.

W kolejnym artykule omówimy nowoczesne metody ochrony psów przed kleszczami oraz najpopularniejsze rozwiązania stosowane przez właścicieli i lekarzy weterynarii.