Call us now:
ostępujący zanik siatkówki, znany jako PRA (Progressive Retinal Atrophy), to jedna z chorób genetycznych oczu, która może występować u różnych ras psów. Dzięki badaniom DNA możliwe jest dziś wykrycie predyspozycji genetycznej jeszcze zanim pojawią się pierwsze objawy.
W tym artykule wyjaśniamy, czym jest PRA, na czym polega badanie NECAP1-PRA oraz jak interpretować wynik z punktu widzenia zdrowia psa i odpowiedzialnej hodowli.
Czym jest PRA – postępujący zanik siatkówki?
PRA to grupa chorób genetycznych prowadzących do stopniowego obumierania komórek siatkówki oka. Proces postępuje powoli i najczęściej rozpoczyna się od pogorszenia widzenia po zmroku.
Pierwsze objawy mogą obejmować:
- niepewne poruszanie się w ciemności,
- unikanie schodów lub nowych miejsc przy słabym oświetleniu,
- rozszerzone źrenice,
- stopniowe pogarszanie się widzenia.
Z czasem choroba może prowadzić do całkowitej utraty wzroku. Co ważne — PRA nie powoduje bólu.
Na czym polega badanie NECAP1-PRA?
Badanie genetyczne analizuje mutację w genie NECAP1, która w niektórych liniach może być związana z rozwojem PRA.
Wynik określa status genetyczny psa:
- N/N (wolny) – pies nie posiada mutacji,
- N/PRA (nosiciel) – pies jest zdrowy, ale może w połączeniu z drugim nosicielem przekazać mutację potomstwu,
- PRA/PRA (zagrożony) – pies posiada dwie kopie mutacji i ma zwiększone ryzyko rozwoju choroby.
Badanie nie ocenia aktualnego stanu oczu — określa jedynie predyspozycję genetyczną.
Czy pies z mutacją na pewno oślepnie?
Nie zawsze. PRA jest chorobą o różnym przebiegu, a tempo jej rozwoju może być inne u różnych psów. Niektóre psy z predyspozycją genetyczną długo nie wykazują objawów.
Dlatego badanie DNA uzupełnia się badaniami okulistycznymi, takimi jak ECVO, które oceniają rzeczywisty stan oczu w danym momencie życia psa.
Znaczenie badania PRA w hodowli psów
Nowoczesna hodowla nie polega na eliminowaniu wszystkich nosicieli mutacji. Takie podejście prowadziłoby do ograniczenia puli genetycznej rasy.
Odpowiedzialne podejście polega na:
- znajomości statusu genetycznego psów,
- unikaniu skojarzeń dwóch nosicieli,
- planowaniu miotów w sposób zapobiegający urodzeniu szczeniąt obciążonych chorobą.
Dzięki badaniom DNA możliwe jest skuteczne ograniczanie występowania PRA w populacji.
Co oznacza wynik badania dla przyszłego właściciela?
Dla przyszłego opiekuna najważniejsza jest świadomość, że hodowca kontroluje zdrowotne aspekty rasy. Badania genetyczne pozwalają przewidywać ryzyko i podejmować odpowiedzialne decyzje hodowlane.
W codziennym życiu psa największe znaczenie mają:
- regularne kontrole okulistyczne,
- obserwacja zmian w widzeniu,
- szybka reakcja na niepokojące objawy.